Polkadot S.S.S.

arrow_upward
Teknoloji
  • Polkadot nedir? keyboard_arrow_right

    Polkadot, farklı blokzincirlerin birbirleri arasında mesaj ve değer gönderimini güvenli bir şekilde gerçekleştirmesini sağlar; bunu yaparken eşsiz özelliklerini paylaşır ve toplu bir güvenlik sağlar. Kısaca Polkadot; ölçeklenebilir, heterojen ve çok zincirli bir teknolojidir.

    Polkadot heterojendir, çünkü tamamen esnektir ve ağdaki zincirlerin doğası veya yapısı hakkında hiçbir varsayımda bulunmaz. Blockchain olmayan sistemler veya veri yapıları bile, bir dizi kriteri yerine getirirlerse paralel zincir haline gelebilirler.

    Polkadot, önemli eklemeler dışında bir dizi bağımsız zincire (örneğin Ethereum, Ethereum Classic, Namecoin ve Bitcoin'i içeren bir dizi) eşdeğer olarak kabul edilebilir: toplu (havuzlanmış) güvenlik ve zincirler arası işlem yapılabilirlik.

    Farklı derecelerde genelliğe sahip tek bir zincir sağlayan önceki blok zinciri uygulamalarından farklı olarak Polkadot, üzerine çok sayıda doğrulanabilir veri yapısının barındırılabileceği bir Relay Chain (Röle Zincir) sağlar. Bu zincirlere paralel zincir yada Parachain adı verilir. Polkadot, blockchain geliştiricilerinin resmi doğrulama veya anonimlik gibi benzersiz özelliklere sahip bir durum makinesi oluşturmaya odaklanmalarını sağlayan bir ağ oluşturma ve konsensus katmanı sağlar.

    Polkadaot potansiyel olarak birbirinden farklı karakteristikleri olan parachain'lerden oluşur. İşlemler zincirler arasında yayılabilir ve aynı zamanda birçok işlemin gerçekleştirilmesine olanak sağlar. Polkadot, ağdaki tüm blokajların güvenliğinin sağlam olmasını ve aralarındaki herhangi bir anlaşmanın güvenilir bir şekilde yürütülmesini sağlar. Tüm parachain'ler aynı güvenlik ve durumu paylaşır, yani bir zincirdeki mesaj geri aldındığında tüm zincirlerde geri alınır. Kendi doğrulayıcıları bulunan bağımsız zincirler köprüler aracılığıyla Polkadot'a bağlanabilir dolayısıyla Polkadot'un mevcut durum ve güvenliğini kullanabilirler. Bu zincirler platformda barındırılmadan Polkadot'un birlikte çalışabilirliğinden faydalanabilirler, Bitcoin ve Ethereum buna örnek olarak gösterilebilir.

  • Polkadot'a neden gerek var? keyboard_arrow_right

    Polkadot'ta, Ethereum'un dağıtılmış uygulamalar (DApp) ile deney yapmaya imkân tanıması gibi blokzincirler üzerinde deney yapılmaya imkân verir. Polkadot, özellikle yeni durum geçiş işlevleriyle deney yaparken, daha hızlı inovasyon çevrimlerini kolaylaştırmak için tasarlanmıştır. Bir blokzincir oluştururken göz önünde bulundurulması gereken bir çok ödünleşim mevcuttur, Web3'ün projelerinin sayısı ve çeşitliliği göz önünde bulunduruluğunda başka kimsede tüm blokzincirleri kapsayacak bir ana yapıya sahip olmadığı aşikârdır. Polkadot genel ana yapıya hızlıca ulaşmak için kullanılabilen bir araçtır.

    Polkadot'un ana kullanım amacı, özelliklerine veya özel/halka açık durumuna bakmadan zincirler arası birlikte çalışabilirliğe imkan sağlamasıdır. Birlikte çalışabilirlik çeşitli bir çok zincirin değer de dahil olmak üzere birbirleri arasında mesaj alıp vermesine imkan sağlar. Bu bağlantı, gizlilik odaklı projeleri, çatallamaları, izin verilen zincirleri ve daha fazlasını kapsayabilir. Polkadot, tüm tarafların ortak ve özel zincirleri almalarını ve paylaşılan bir bağlantı katmanına "bağlamalarını" sağlar. Zincirler, kendi validator setlerini korumayı veya Polkadot’un toplu güvenlik sistemini kullanarak, Relay Chain'ler üzerinden işlemlerini doğrulayabilir. Polkadot ile bir zincirin özelliklerinden başka bir zincirde faydalanabilir. Başka bir deyişle, bir zincirde inovasyon olduğunda bu inovasyon tüm zincirlerde de var demektir.

  • Tasarımı ölçeklenebilir olduğu için Polkadot ağına bağlanabilecek zincirler için bir üst sınır bulunmamaktadır. İlk tahminler, temel Polkadot tasarımının en az onlarca ve belki de yüzlerce para cezasını idare edebileceğini göstermektedir. Ayrıca daha gelişmiş modellere giden yollar da mevcuttur. Örneğin, Polkadot'un özyinelemeli bir şekilde birleşememesi, Polkadot'un bağlandığı zincirlerden bazılarının "mini Polkadot" olmaması için bir neden bulunmamaktadır. Bunun tanıtılması durumunda, sayının üst sınırını hayal etmek zordur, dolayısıyla bağlanabileceği zincirlerin ve yapabileceği işlemlerin sayısınında.
  • Polkadot iki şartı sağlaması durumundadaha önceden var olan herhangi bir blokzicire bağlanabilir.

    1. Bloklarının ve durum değişikliği bilgilerinin kesinliği ve geçerliliği hakkında kompakt ve hızlı ışık istemcisi provaları oluşturma yeteneğine sahip olmalıdır (Bitcoin benzeri zincirdeki yeni UTXO'lar veya Ethereum benzeri zincirdeki kayıtlar dahil).
    2. Bir işlemin onaylanması için bağımsız büyük bir otorite grubunun olması gerekmektedir (tahminen bin kadar). Bu, Schnorr şeması gibi eşik imzalarının tanınmasını veya bir çoklu imza koşuluna karşı mantığı yapılandırabilecek akıllı bir sözleşmeyi içerebilir.

    Bitcoin ve Bitcoin benzeri zincirler bu özelliklerde yetersiz kalmaktadır. İlk kritere hitap etmek için Polkadot onaylayıcıları kolayca tam bir Bitcoin node'u çalıştırabilir. İkinci kritere hitap etmek için ise fonlar üzerinde ekstra kontrol sağlayan bir soft-fork yada hard-fork ile eşik imza uyumluluğuna imkan veren Schnorr gibi bir şemaya ihtiyaç duyulur. İkisi de imkansız olmamakla birlikte bu hedeflere ulaşmak için çok ciddi koordinasyon gerektirir.

    Ethereum, özellikle Metropolis protokol güncellemesinden sonra bu özelliklere uygundur ve bu nedenle entegrasyon mümkündür.

    Otoritenin blokların doğruluğunu kontrol ettiği ve geçerlilik kanıtı imzaları kontrol etmekten daha büyük bir görev olduğu için Özel "proof-of-authority" (PoA) zincirleri genellikle ilk karakteristiklerini yerine getirirler. İkincisi ise Ethereum benzeri zincirler gibi akıllı kontratlar veya eşik imza şemaları ile mümkün olur. Hyperledger ve Quorum gibi Ethereum bazlı olmayan zincirler ile birlikte çalışılması mümkündür.

    Polkadot'un en iyi çalşma şekli özellikle Parachain modeline uyacak şekilde dizayn edilmiş blokzincirlerle bağlandığında sağlanır. Polkadot bu model ile bağlanan zincirin konsensus ve doğrulama aktivitelerini yönetir. Parachain, Polkadot ağının bütünleşik bir üyesi olup anlık nihai durum ve tarafsız doğrulama (DAO hard fork'unu kolaylaştıran "taraflı" doğrulamanın aksi) özelliklerinden faydalanır. Parachain'ler kendi güvenlik önlemlerini almak zorunda olmadıkları için durum makinalarıyla inovasyona odaklanabilrler.

  • Parachain, Polkadot ağına katılım gösteren paralel zincirlere verilen isimdir. Polkadot'un desteklediği blokzincirler büyük ağın toplu güvenliğine katkıda bulunarak ve bu güvenlikten faydalanarak konsensus mekanizmasından yararlanır.

    Köprüler, hali hazırda kendi durum geçmişi ve konsensus yöntemleri ile var olan blokzincirlerin yerel bir blokzincir olmadan Polkadot'a bağlanabilmesini sağlayan bağlantı katmanlarıdır. Bunlara Bitcoin ve Ethereum'da dahildir.

  • Polkadot, DOT sahiplerini aktif olarak katılıma teşvik edecek şekilde dizayn edilmiştir (DOT'lar “DOT” bölümünde açıklanmıştır). Bu bağlamdaki aktif katılım, DOT sahipleri tarafından aşağıdaki rollerden bir veya birkaçı gerçekleştirilerek sağlanır.

    • Validators: Bu katılımcılar Relay Chain(Aktarım Zinciri)'e yeni blokların eklenmesinde çok önemli bir rol alırlar; tüm parachain'lerin bir uzantısı olarak Relay Chain(Aktarım Zinciri) ile zincirler arası işlemler gerçekleştirilmesini sağlarlar. Öncelikli görevleri atanmış olan parachain bloğunun içerisindeki bilgieri doğrulamaktır(Kimlikler, işlemin tarafları, sözleşmenin konusu gibi). İkinci görevleri ise diğer validator'lerin beyanlarına dayanarak Relay Chain(Aktarım Zinciri) blokları oluşturmak için konsensu mekanizmasına katkıda bulunmaktır.
    • Nominators: Bu katılımcılar validator'ler ile aralarındaki güvenlik sözleşmesi dahilinde, validator'leri doğrulama işlemi yapmaları için aday olarak gösterebilirler. Zamanda herhangi bir t anında DOT'ların önemli bir kısmı staking amaçlı olarak validator'lere bağlı bulunur. DOT'ların bağlanacağı validator'lerden Polkadot kurallarına en çok uyanların hangileri olduğunu belirlemek için nominator'lerin özenli ve sürekli şekilde analizini gerektirir. DOT katkısında bulundukları güvenlik bağının büyümesi veya küçülmesine göre DOT'ları orantısal bir şekilde artar veya azalır.
    • Collators: Parachain'lerin en üzerinde bulunurlar ve parachain'lerden gelen işlemler için validator kullanıcılara ispat temin ederler. Parachain işlemlerini kümeleyip parachain blokları haline getirerek validator'ler için state transition proof(durum geçiş ispatı) üretirler ve parachain'lerin sürekliliğini sağlarlar. Ayrıca ağı izleyerek validator'lere kötü davranışları da iletirler. Belirli bir parachain için “full-node” sürdürürler; yani gerekli tüm bilgileri saklayarak, günümüz PoW blokzincirlerindeki mining işlemine benzer şekilde yeni blokların yazılmasını ve işlemlerin yapılmasını sağlarlar. Normal şartlarda, işlemleri sıraya koyarak ve çalıştırarak mühürlenmemiş bir blok oluştururlar ve zero-knowledge proof ile birlikte bir veya daha çok parachain bloğu oluşturmaktan sorumlu validator'lere iletirler.
    • Fishermen: Bu katılımcıların rolü, validator veya nominator kullanıcıların işlem doğrulamasındaki rolünden farklıdır. Platformun tamamındaki etkinlikleri kontrol ederek, katılımcılardan herhangi birinin kural ihlali yapıp yapmadığını kontrol eder ve sistemdeki kötü aktörlere engel olurlar.
  • Web3 Vakfının Polkadot Wiki Sayfası.
  • Polkadot ağının ilk Konsept İspatı, POC-1, Mayıs 2018'de yayınlandı. Bu ilk sürüm Polkadot ağının merkezi sinir sistemi olan Relay Chain(Aktarım Zinciri)'e odaklanıldı.

    Konsept İspatı 2, POC-2, Temmuz 2018'de testnet DOT'u olan katılımcıların DOT-2'ye yükseltme Referandumunu için oy kullanması Dünyanın ilk on-chain yükseltmesi oldu. POC-2 parachain geliştirmelerine, staking ödüllerine ve doğrulayıcılar için slashing yapılabilmesine ve Rust'ın gerçek Dünya kullanımı için ilk uyarlaması olan Libp2p'nin kullanımına imkan sağladı.

    Ocak 2019'da yayınlanan POC-3 testnet'i GRANDPA konsensus algoritmasını içerir.

    POC-4 Nisan 2019'da yayınlandığında Polkadot üzerindeki bir doğrulayıcının daha güvenli ve özelleştirilerek çalışmasına olanak sağlayan yeni stake özellikleri sağladı.

    Platformun güncel durumu için codebase'i ziyaret edebilirsiniz ayrıca Polkadot'u testnet kullanıcı arayüzü üzerinden bugün kullanmaya başlayabilirsiniz.

  • testnet adresine gidin ve "Hesap Oluştur"a tıklayın. Parolanızı kaydettikten sonra halka açık adresinizi Riot kanalımızda paylaşın.
Topluluk
  • Polkadot açık kaynak kodludur ve topluluk her zaman gönüllülere ihtiyaç duymaktadır. Sizden haber almak veya sorularınızı yanıtlamak isteriz! Reddit ve Riot üzerinden bize ulaşabilir veya bizi Twitter'da takip edebilirsiniz.
  • Polkadot topluluğuna katkıda bulunmanın bir çok yolu mevcut. Polkadot'u kurup test etmek, ister Ambassador programımıza katılmak, kendi şehrinizde bir buluşma organize etme yada çevrimiçi topluluğa katkıda bulunmak isterseniz sosyal medya kanallarımıza katılarak başlayabilirsiniz. Riot channel veya Reddit başlamak için en iyi seçenekler.
Ekip
  • Polkadot'u kim geliştiriyor? keyboard_arrow_right

    Web3 Vakfı, Polkadot'un Rust ve JavaScript'teki ilk uygulamalarını geliştirmeleri için Parity Technologies ile sözleşme yapmıştır.

    Polkadot'un kurucu ortakları ve projenin temel geliştiricileri, Ethereum'un kurucu ortağı olan Dr. Gavin Wood ve 2018 Thiel Bursu kazananı Robert Habermeier'dir. Diğer katkı sağlayıcılar, Parity Technologies'in “Commits“ kısmında yer almaktadır; Polkadot GitHub repository.

    Web3 Vakfı platformun core-polkadot (düzenleyici ve doğrulayıcı node'lar, röle zincir vb.) ve ekosistem inşaası (blok ve node kaşifi, cüzdanlar vb.) gibi yeni implementasyonları ile ilgilenen takımlarla koordinasyon halindedir.

    Katkıda bulunmak isterseniz Web3 Vakfına, Riot üzerinden ulaşabilirsiniz.

  • Polkadot açık kaynak kodlu bir proje olup, platformun geliştirmesine isteyen herkes katkıda bulunabilir.

    Web3 Vakfı, açık kaynak topluluğuna ek olarak platformun daha da geliştirilmesi ve benimsenmesini teşvik etmek için bir araştırma ekibi ve topluluk yöneticileri istihdam etmektedir.

  • Ekibimizin bir üyesiyle press@polkadot.network adresinden iletişime geçebilirsiniz.
Web3 Vakfı
  • Web3 Vakfı nedir? keyboard_arrow_right

    Web3 Vakfı, İsviçre Medeni Kanunu'nun 80. Maddesi uyarınca kurulmuş bir İsviçre Vakfıdır(Swiss Stiftung). Web3 Vakfı, Dr. Gavin Wood tarafından kurulmuş ve odak noktası Web3'ün geliştirilmesi, dağıtılması ve sürdürülmesidir. Web3 Foundation, kriptografi tabanlı merkezi olmayan yazılım protokolleri alanında yenilikçi teknolojilerin ve uygulamaların geliştirilmesini desteklemektedir.

    Web3 Vakfının amacı, Web3 teknoloji yığınının tüm seviyelerinde en son teknolojileri ve uygulamaları geliştirmek ve yönetmektir. Web3’ün ana odağı, Web3 teknolojilerinin araştırılması, geliştirilmesi, dağıtılması, finansmanı, bakımı, yasal olarak savunulması, eğitimi, geliştirici adaptasyonu, ara katman yazılımların ve taban-katman uygulamalarının kanıtlanmasının desteklenmesidir.

    Web3 Vakfının yönetişim organı olan Vakfı Konseyi, Web3'ün idaresinden sorumludur. Web3 Vakfı Konseyi'nin mevcut üyeleri Dr. Gavin Wood (Başkan ve Kurucu), Dr. Aeron Buchanan (Başkan Yardımcısı) ve Reto Trinkler'dir.

    İsviçre vakıfları federal veya kanton otoritesi tarafından zorunlu denetime tabidir. Web3 Vakfı’nın başvurusu Eidgenössische Stiftungsaufsicht (Federal Vakıf Denetleme Kurumu) tarafından Temmuz 2018’de onaylanmıştır.

  • Web3 Vakfı DOT satışında elde edilecek gelirlerin önemli bir kısmını Polkadot dahil olmak üzere Web3 teknolojilerini geliştmek için kullanmayı amaçlamaktadır.

    Web3 Vakfı bir yazılım geliştirme kurumu veya geliştirme atölyesi değildir, dolayısıyla üçüncü taraf geliştiricilerle çalışır. Web3 Vakfı, Parity Technologies ile Polkadot platformunun araştırma ve geliştirmesi için anlaşma yapmıştır. Bununla birlikte Web3 Vakfı ve Parity Technologies arasında hiç bir grup ilişkisi bulunmamaktadır, dürüst kararlar verilebilmesi için güçlü önlemler alınmıştır.

  • Etkilenen multi-sig cüzdanı Web3'ün fonlarının tamamını içermemektedir. Web3'ün Polkadot'u planlandığı gibi geliştirme gücü ve orjinal takvimi etkilenmemiştir. Detaylı beyan için Web3 Vakfı'nın konuyla ilgili blog yazısını buradan okuyabilirsiniz:

    1. Web3 Multi-Sig Wallet Güncelleştirmesi
    2. Web3 Vakfı ile igli gelişme
Risk faktörleri
  • Polkadot'un başarıyla geliştirilememesi veya aktifleştirilmemesi durumunda, ilk genel satıştaki katılımcılar DOT alamayabilir. Bu durumda, ilk genel satışta sırasında bulunan katılımcılar fonlarının tüm değerini kaybeder. Daha fazla bilgi için lütfen Hükümler ve Koşullar'ı okuyun.
  • Polkadot başarılı bir şekilde geliştirlilemeyebilir, amaçlanan şekilde çalışmayabilir, genesis bloğu amaçlanan şekilde yada hiç oluşturulamayabilir.

    Polkadot henüz çok erken bir geliştirme aşamasındadır. Web3 Vakfı Polkadot veya DOT'ların spesifikasyonları ile ilgili olarak gerektiği kadar yasal değişiklik yapabilir, Web3 Vakfı spesifikasyonları gerçekleştiremeyebilir veya fonksiyonel bir ağ geliştiremeyebilir.

    Polkadot'un geliştirmesi, önemli ölçüde sermaye fonu, uzmanlık ve Web3 Vakfı'nın zaman ve eforunu gerektirmektedir. Polkadot, Web3 Vakfının şu anki öngörülerinden daha fazla fon ve geliştirme gerektirebileceği için Polkadot'un geliştirmelerinin duraksamasına veya durdurulmasına sebep olabilir. Web3 Vakfı'nı Polkadot'un kullanışlılığını ve değerini gösterme konusunda başarısız olursa, Polkadot genesis bloğunun oluşturulması için gerekli talep oluşmayabilir. Yetersiz talep sonucunda veya Polkadot genesis bloğunun oluşturulamaması durumunda katılımcılar DOT satışıyla alakalı tüm fonlarını kaybedebilirler.

    Polkadot amaçlandığı gibi veya tamamen yayınlanmayabilir.

    Polkadot'un dağıtık doğasından dolayı, Polkadot genesis bloğunun (geliştirileceği ölçüde) amaçlandığı şekilde veya tamamen kullanıma sunulması garanti edilmemektedir. DOT'lar Polkadot'a özgü tokenlar oldukları için Polkadot genesis bloğu oluşturulamaması durumunda yaratılamayacaklardır.

    The Web3 Foundation may not be successful in engaging the services of its preferred software developer(s)

    Web3 Vakfı, Polkadot'u başarılı bir şekilde geliştirmeye ve Polkadot genesis bloğunu oluşturmak için gerekli uzmanlığa ve teknik becerilere sahip olmayabilir veya elde edemeyebilir. Polkadot'u geliştirmek ve sürdürmek için uygun eğitime sahip yönetim, teknik, bilimsel, araştırma ve pazarlama personelinde genel bir azlık vardır.

  • DOT'lar ile ilgili riskler keyboard_arrow_right

    Enflasyon modeli, pasif katılımcılarının DOT sahiplik yüzdelerinin erimesine sebep olacaktır.

    Polkadot içerisindeki doğrulama, oylamala, harmanlama işlemine katılmayan veya balıkçı rolünü gerçekleştirmeyen pasif DOT hamilleri henüz belirli olmayan enflasyon modeli sebebiyle var olan DOT sayısının artmasıyla sahip oldukları DOT yüzdesinin azaldığını göreceklerdir.Bu durum zaman içerisinde pasif katılımcıların DOT sahipliklerinin yüzdelik cinsinden sıfır mertebesinde olmasıyla sonuçlanabilir.

    DOT hamillerinin (var ise) ilişkilerinin yasal niteliği belirsizdir

    DOT hamillerinin (var ise) ilişkilerinin yasal niteliği, sorumlulukları ve yükümlülükleri belirsizdir.

    Düzenleyici kuruluşların DOT'a yaklaşımı belirsizdir.

    Token satışı henüz yeni bir uygulama olduğu için, hükümet otorilerinin DOT'a yaklaşımı belirsiz olmakla birlikte yargı sistemleri arasında farklılıklar gösterebilir. DOTlara olan yasal ve düzenleyici yaklaşımlar gelecekte değişebilir. Dolayısı ile DOT'un yasal statüsü, DOT'un (var ise) ekonomik değeri ve likiditesi ayrıca Polkadot'un ve/veya Web3 Vakfı'nın gelişimi, yönetişimi ve işleyişi olumsuz yönde etkilenebilir.

Polkadot üzerinde geliştirmeyle ilgili bir sorun var mı? Polkadot Chat'te Soru Sor